W 2026 roku Kraków stanie się centrum krajowych i międzynarodowych wydarzeń związanych ze stuleciem urodzin Andrzeja Wajdy. Zaplanowane inicjatywy obejmują szeroki program kulturalny skierowany do mieszkańców i odwiedzających, przybliżając bogaty dorobek jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów.

Rocznicowe wydarzenia w przestrzeni miasta

Przyszły rok przyniesie w Krakowie szereg inicjatyw upamiętniających postać Andrzeja Wajdy. Najważniejsze instytucje kulturalne miasta – w tym Akademia Sztuk Pięknych, Narodowy Stary Teatr, Muzeum Manggha i Pawilon Wyspiańskiego – połączą siły, by przygotować ekspozycje, projekty artystyczne i pokazy filmowe. Program obchodów powstał z myślą o lokalnej społeczności, ale jego różnorodność ma również przyciągnąć gości spoza Krakowa.

Znaczenie Krakowa w życiu i pracy Wajdy

To właśnie w Krakowie Andrzej Wajda studiował oraz realizował swoje kluczowe przedsięwzięcia teatralne i filmowe. Związki reżysera z miastem podkreślają takie miejsca jak Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha czy liczne inscenizacje w Starym Teatrze. Te punkty na mapie miasta stanowią ważne przystanki na trasach tematycznych, które pozwolą mieszkańcom i turystom lepiej poznać sylwetkę twórcy.

Wystawy i ekspozycje – nowe spojrzenie na dorobek reżysera

Wśród zaplanowanych wydarzeń sztandarową rolę odegra wystawa „100×100 – artystyczna reinterpretacja dziedzictwa Andrzeja Wajdy”, gromadząca sto prac inspirowanych jego filmami i działalnością teatralną. Prace zaprezentowane zostaną w Krakowie oraz międzynarodowo – między innymi w Düsseldorfie. Odrębna ekspozycja w Manggha pozwoli zwiedzającym zobaczyć osobiste archiwalia Wajdy, w tym szkice, plakaty i pamiątkowe rekwizyty z planów filmowych.

Obchody kulminacyjne i program filmowy

Marzec stanie się miesiącem najważniejszych wydarzeń. Wówczas Narodowy Stary Teatr przypomni klasyczne realizacje Andrzeja Wajdy, a także zaprosi na dyskusje i warsztaty scenograficzne prowadzone przez Krystynę Zachwatowicz-Wajdę. Krakowskie kina – m.in. Sfinks i Kijów – przygotują przeglądy filmowe z najgłośniejszymi tytułami reżysera, w tym „Popiół i diament”, „Kanał” czy „Człowiek z marmuru”. Festiwal Mastercard Off Camera dołączy z pokazem „Powidoków” przed finałową galą.

Miejskie inicjatywy i akcje plenerowe

Obchody zostaną uzupełnione o performatywne akcje na Skwerze Andrzeja Wajdy oraz letnie odsłonięcia pamiątkowych ławeczek poświęconych Wajdzie i Krystynie Zachwatowicz-Wajdzie. Dla miłośników spacerów powstanie „Spacerownik”, czyli nowy szlak prowadzący śladami reżysera, dostępny podczas licznych wydarzeń w ramach Roku Wajdy.

Inauguracja i zakończenie roku jubileuszowego

Oficjalne otwarcie Roku Andrzeja Wajdy odbędzie się w Muzeum Manggha. W programie przewidziano wręczenie Nagrody im. Andrzeja Wajdy oraz szeroko zakrojoną wystawę prezentującą życie i twórczość artysty. Październik zamknie jubileusz kolejnymi wystawami – m.in. poświęconą współpracy z Tadeuszem Kantorem w Cricotece i pokazem „Wesela” w Muzeum Etnograficznym. Finałem obchodów będzie multimedialny spektakl „Wajda Kilar Śląsk” oraz wystawa podsumowująca w Akademii Sztuk Pięknych.

Kontekst społeczny i kulturalny obchodów

Rok Andrzeja Wajdy w Krakowie to nie tylko okazja do przypomnienia jego dorobku, ale również przestrzeń do refleksji nad rolą sztuki w budowaniu tożsamości miasta. Organizatorzy liczą na szeroki udział mieszkańców, dla których wydarzenia te staną się okazją do spotkań, dialogu i odkrywania dziedzictwa jednego z największych twórców polskiej kultury XX wieku.

Źródło: Urząd Miasta Krakowa