Fala oszustw wykorzystujących techniki manipulacji emocjonalnej – znanych jako metody „na legendę” – narasta w Małopolsce, stawiając w szczególnej sytuacji osoby w wieku senioralnym. Według najnowszych danych, proceder ten generuje coraz większe straty finansowe, a rok 2024 okazał się rekordowy zarówno pod względem liczby pokrzywdzonych, jak i sum wyłudzonych od mieszkańców regionu. W odpowiedzi na tę niepokojącą tendencję lokalne służby oraz organizacje społeczne wdrażają innowacyjne programy prewencyjne, aby przeciwdziałać kolejnym przestępstwom.
Przestępcy doskonalą metody – kto staje się celem?
Metody działania oszustów stale ewoluują – obecnie wykorzystywane są zarówno proste kłamstwa, jak i zaawansowane technologie umożliwiające podszywanie się pod znane głosy czy numery telefonów. Przestępcy często udają członków rodziny, policjantów lub urzędników, przekonując ofiary do szybkiego przekazania pieniędzy lub kosztowności. Szczególne zagrożenie dotyczy osób starszych, które nie zawsze są świadome sposobów, w jakie można zostać zmanipulowanym przy użyciu nowoczesnych środków komunikacji. W efekcie, mieszkańcy Małopolski stracili w ostatnim czasie łącznie miliony złotych – i to tylko te przypadki, które zostały zgłoszone policji.
Nowe formy profilaktyki: jak chronić bliskich?
Odpowiedzią na rosnący problem jest wdrażanie innowacyjnych rozwiązań. Jednym z nich jest kampania społeczna, która zachęca rodziny do ustalania indywidualnych haseł bezpieczeństwa. Dzięki temu, w razie podejrzanego telefonu można łatwo zweryfikować tożsamość rozmówcy – prosta metoda, która może uchronić przed utratą oszczędności całego życia. Eksperci podkreślają, że kluczem do skutecznej ochrony jest regularna rozmowa w rodzinie na temat możliwych zagrożeń i wspólne ustalanie procedur działania w razie kontaktu z nieznajomą osobą żądającą pieniędzy.
Edukacja i informowanie – klucz do skutecznej prewencji
Znaczącą rolę w ograniczaniu liczby oszustw odgrywają liczne inicjatywy edukacyjne organizowane przez policję, samorządy oraz stowarzyszenia senioralne. W samym tylko 2025 roku w Małopolsce przeprowadzono ponad 1400 spotkań informacyjnych adresowanych głównie do osób starszych, a uczestniczyło w nich niemal 34 tysiące mieszkańców. Podczas tych spotkań omawiane są najnowsze techniki działania oszustów, sposoby ich rozpoznawania oraz praktyczne porady dotyczące tego, jak postępować w przypadku niepokojącego kontaktu telefonicznego. Efektem tych działań jest rosnąca liczba osób, które nie dają się już zwieść przestępcom.
Aktywna rola młodego pokolenia we wspieraniu seniorów
Kampanie prewencyjne coraz częściej angażują również młodzież, która – dzięki biegłości w korzystaniu z technologii cyfrowych – może stać się nieocenionym wsparciem dla swoich dziadków i babć. Szkoły otrzymują specjalnie przygotowane materiały edukacyjne, a nauczyciele prowadzą zajęcia mające na celu rozwijanie czujności wobec nowych zagrożeń. Uczniowie są zachęcani do rozmów z najstarszymi członkami swoich rodzin i przekazywania im wiedzy na temat zasad bezpieczeństwa w sieci i poza nią.
Internet, media i wspólnoty lokalne – szerzenie świadomości
Obok tradycyjnych form edukacji, istotną częścią walki z oszustwami są działania informacyjne prowadzone w mediach oraz w internecie. Zwiększanie świadomości społecznej poprzez udostępnianie poradników, filmów instruktażowych czy materiałów w mediach społecznościowych sprawia, że temat bezpieczeństwa trafia do coraz szerszego grona odbiorców. Inicjatywy oznaczane specjalnymi hasztagami, jak choćby #UstalHasło, mają na celu zachęcenie mieszkańców regionu do dzielenia się wiedzą i wzajemnego ostrzegania przed potencjalnymi próbami wyłudzenia.
Ostatecznie bezpieczeństwo seniorów zależy zarówno od skuteczności instytucji, jak i zaangażowania całych rodzin oraz lokalnych społeczności. Stała edukacja i wspólne działania są najskuteczniejszą tarczą przed oszustami, którzy nieustannie poszukują nowych sposobów na wzbogacenie się cudzym kosztem.
Źródło: KPP w Krakowie
