Kraków od lat stawia czoła poważnemu problemowi zanieczyszczenia powietrza, który niepokoi zarówno mieszkańców, jak i lokalne władze. Główne zagrożenie stanowią niebezpieczne pyły zawieszone – PM2,5 oraz PM10 – i tlenki azotu, których stężenie pozostaje powyżej bezpiecznych norm przez wiele tygodni w roku. Światowe i krajowe analizy potwierdzają, że zanieczyszczenia te są realnym zagrożeniem dla zdrowia każdego mieszkańca miasta. Nawet niewielka, ale przewlekła ekspozycja prowadzi do zwiększonego ryzyka chorób układu oddechowego, w tym astmy czy przewlekłego zapalenia oskrzeli. Dodatkowo, lekarze alarmują, że zła jakość powietrza przekłada się na problemy z sercem, schorzenia neurologiczne i ogólne osłabienie organizmu. Statystyki wskazują, że w najbardziej obciążonych rejonach miasta częściej odnotowuje się przedwczesne zgony związane ze smogiem.

Strefa Czystego Transportu – co się zmieni na ulicach?

W odpowiedzi na rosnące zagrożenie, władze miejskie Krakowa uruchamiają Strefę Czystego Transportu (SCT) – rozwiązanie, które ma wyraźnie ograniczyć ruch pojazdów najbardziej szkodliwych dla środowiska. W praktyce oznacza to, że na terenie strefy będą mogły poruszać się jedynie samochody spełniające określone normy emisji spalin: benzynowe od normy Euro 4 oraz diesle od Euro 6. Dla mieszkańców przewidziano szczególne udogodnienia – po zgłoszeniu swoich pojazdów do specjalnego rejestru, będą mogli użytkować starsze auta do czasu ich naturalnego wycofania z ruchu. Pozostałe samochody, które nie spełniają wymogów, uzyskają wjazd do SCT po uregulowaniu stosownej opłaty. Przestrzeganie nowych przepisów będzie weryfikowane przez system kamer, automatycznie sprawdzający numery tablic rejestracyjnych.

Dlaczego właśnie teraz? Przepisy i zobowiązania

Decyzja o wprowadzeniu SCT nie jest przypadkowa – wynika z kilku istotnych aktów prawnych, zarówno krajowych, jak i unijnych. Podstawą jest polska Ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych z 2018 roku, która daje gminom narzędzia do walki z emisją spalin. Kolejnym filarem jest Program Ochrony Powietrza dla Małopolski z 2020 roku, który narzuca konkretne obowiązki dotyczące poprawy jakości powietrza w regionie. Równocześnie Kraków wypełnia zobowiązania wynikające z Dyrektywy 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego dotyczącej jakości powietrza. Te przepisy nie tylko zobowiązują miasto do działania, ale przede wszystkim mają chronić zdrowie i komfort życia mieszkańców Krakowa na co dzień.

Co warto wiedzieć i jak się przygotować?

Dla kierowców i mieszkańców najważniejsze są jasne zasady wjazdu do strefy: auta niespełniające określonych norm mogą być nadal użytkowane przez zarejestrowanych mieszkańców, ale tylko do czasu ich wycofania z eksploatacji. Kontrole będą odbywały się automatycznie, dzięki czemu egzekwowanie przepisów nie wpłynie negatywnie na płynność ruchu. Osoby spoza strefy muszą pamiętać o konieczności wniesienia opłaty za każdorazowy wjazd nieekologicznym pojazdem. Szczegółowe informacje na temat rejestracji pojazdów, opłat oraz mapy strefy można znaleźć na stronach urzędu miasta oraz w punktach informacyjnych.

Warto podkreślić, że to mieszkańcy zyskają najwięcej na poprawie jakości powietrza – ograniczenie smogu przełoży się nie tylko na mniejsze ryzyko chorób, lecz także na lepsze samopoczucie i dłuższe życie w zdrowiu. Planowane zmiany stawiają Kraków w gronie miast aktywnie walczących o czystsze środowisko i dają realną szansę na poprawę codziennego komfortu życia.

Źródło: facebook.com/wwwKrakowPL